Doanh nghiệp thành lập năm 2005 do UBND Bình Dương cấp giấy phép. Trên giấy phép có ghi ưu đãi: miễn 2 giảm 5 sau khi có lãi, thuế suất 20% trong 10 năm tiếp theo sau khi có Doanh thu. Doanh nghiệp duy trì 500 công nhân. Vậy cho hỏi năm 2007 Việt Nam gia nhập WTO có sự đổi thay về luật đầu tư. Xin cho biết trường hợp cụ thể của Doanh nghiệp về ưu đãi đầu tư? Nếu 2007 là năm trước nhất có lãi?
Giải đáp:
- Tại Điều 46 Chương VII Nghị định số 24/2007/NĐ – CP ngày 14/2/2007 và Điều 20 Chương V Nghị định số 124/2008/NĐ – CP ngày 11/12/2008 của Chính phủ về thuế TNDN quy định:
“Cơ sở kinh dinh đã được cấp Giấy phép đầu tư, Giấy chứng thực đăng ký kinh doanh, Giấy chứng thực đầu tư trước ngày nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam chính thức trở nên thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới (ngày 11 tháng 01 năm 2007) mà có thu nhập từ hoạt động kinh dinh (trừ hoạt động dệt, may quy định tại khoản 2 Điều này) đang được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp do đáp ứng điều kiện về tỷ lệ xuất khẩu quy định tại các văn bản luật pháp về đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, về khuyến khích đầu tư trong nước, về thuế thu nhập doanh nghiệp và văn bản luật pháp về đầu tư thì tiếp kiến được hưởng ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định tại các văn bản luật pháp đó đến hết năm 2011”.
- Tại Khoản 2 Điều 2 Nghị định số 122/2011/NĐ – CP ngày 27/12/2011 của Chính hủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 124/2008/NĐ-CP ngày 11 tháng 12 năm 2008 của Chính phủ quy định chi tiết và chỉ dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp quy định:
“2. Doanh nghiệp đang trong thời gian được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp do đáp ứng điều kiện ưu đãi về tỷ lệ xuất khẩu mà bị kết thúc ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2012 do thực hành cam kết WTO được chọn lựa để tiếp hưởng ưu đãi thuế cho thời kì ưu đãi còn lại tương ứng với các điều kiện thực tại doanh nghiệp đáp ứng ưu đãi đầu tư (ngoài điều kiện ưu đãi do đáp ứng điều kiện về tỷ lệ xuất khẩu, do dùng nguyên liệu trong nước) theo quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời kì từ ngày doanh nghiệp được cấp giấy phép thành lập đến trước ngày Nghị định số 24/2007/NĐ-CP ngày 14 tháng 02 năm 2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp có hiệu lực thi hành hoặc theo quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật về thu nhập doanh nghiệp tại thời khắc bị điều chỉnh ưu đãi thuế do thực hiện cam kết WTO (hết ngày 31 tháng 12 năm 2011).
Doanh nghiệp có bổn phận thông báo với cơ thuế quan việc tuyển lựa hưởng ưu đãi thuế quy định tại khoản này”.
Ngày 15/11/2012 Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 199/2012/TT – BTC hướng dẫn thi hành Nghị định số 122/2011/NĐ-CP ngày 27/12/2011 của Chính phủ về việc chuyển đổi ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp do đáp ứng điều kiện ưu đãi về tỷ lệ xuất khẩu mà bị kết thúc ưu đãi theo cam kết WTO.
Vì vậy, yêu cầu Công ty nghiên cứu các quy định nêu trên và căn cứ điều kiện thực tiễn của Công ty để xác định ưu đãi cho hiệp.
Những chiêu trò lách luật Thuế thu nhập cá nhân chủ nghĩa & Thuế thu nhập doanh nghiệp
Hiệnve may baytại, những chiêu trò để lách thuế như thế này đang diễn ra rất phổ thông ở nước ta. Chính sự lỏng lẽo, mối liên hệ thiếu chặt giữa cơ quan quản lýđăng ký kinh dinhvà cơ quan quản lý thuế đã dẫn đến tình trạng các DN trốn thuế như kể trên. Phần lớn các doanh nghiệp làm ăn chân chính đều ủng hộ hướng tới sự sáng tỏ trong kinh dinh mà các nước tiền tiến đã ứng dụng, tuy nhiên có không ít DN đã lợi dụng trốn thuế, tạo ra sự bất bình đẳng trong kinh dinh và thực hiện bổn phận với ngân sách nhà nuớc.
Sau đây là một số các chiêu trò mà các doanh nghiệp đang cố tình hoặc tìm kẻ hở của luật để trục lợi:
1. Thuê người làm giám đốc để bán hóa đơn xem thêmdich vu ke toan thue
Mặc dù ngành nghề kinh doanh đã đăng ký rõ ràng như vậy nhưng sau khi thành lập, Công ty Lâm Đạt không hề hoạt động kinh doanh nào liên hệ các ngành nghề trên. Điều bất thường nữa là Mặc dù không hoạt động kinh dinh, nhưng công ty này vẫn có người đến Cục Thuế TP Hồ Chí Minh mua 58 quyển hóa đơn GTGT (2.900 số), sau đó xuất bán ra 2.855 số cho 1.031 đơn vị, cá nhân ở TP Hồ Chí Minh và các tỉnh. Khi cơ quan điều tra vào cuộc để làm rõ chân tướng người đứng đầu công ty thì Nguyễn Danh Lam khai nhận là không hề hay biết gì về công ty mà mình làm giám đốc và cũng không hề tham gia bất cứ hoạt động nào của công ty này.
Với vốn điều lệ đăng ký hàng trăm triệu đến hàng ngàn tỷ đồng, song điều lạ là một số doanh nghiệp (DN) lập ra nhưng lại không hoạt động kinh doanh gì vẫn thu lợi “khủng” chỉ trong một thời gian ngắn. Ngoài ra, các DN này còn giúp cho không ít DN làm ăn lận dối thi nhau cướp đoạt tiền thuế của quốc gia...
2. In hóa đơn trùng
Như vậy, DN đó có càng nhiều cửa hàng thì số thuế kê khai chỉ bằng một cửa hàng và có thể giấu doanh số của những cửa hàng khác xuất trùng số sê ri hóa đơn. Cách làm này nay đã bị phát hiện. Tuy nhiên, theo một lãnh đạo ngành thuế, việc in trùng hóa đơn này rất nguy hiểm, sẽ bị xử lý hình sự cả người bán hàng lẫn đơn vị in hóa đơn, trong khi hành vi không xuất hóa đơn hoặc xuất hóa đơn không kịp thời, đầy đủ hầu như chỉ bị xử lý hành chính.
Một cách khác trong việc xuất hóa đơn nữa, là xuất liên 1 khác liên 2. Người mua và người bán cùng thông lưng để ghi giá trị trên liên 2 cao hơn giá thanh toán trên thực tiễn để đơn vị mua tăng số thuế GTGT đầu vào, được khấu trừ lệch lạc với thực tế. Bên cạnh đó, hạ giá trị ghi ở liên 1 thấp xuống để khai báo lỗ, không phải đóng thuế thu nhập doanh nghiệp.
3. Trả lương trên giấy
Khoảng cách giữa lương thực lãnh và lương trên giấy là thực tế khá phổ thông trong một bộ phận doanh nghiệp, nhằm tránh phí bảo hiểm từng lớp cũng như thuế thu nhập.
Bà B vừa được Văn phòng đại diện (A) của một công ty nước ngoài tại Tp.HCM thuê làm việc với mức lương 600 USD/tháng (lương thực lĩnh). Nhưng, trên giao kèo cần lao ký kết giữa hai bên, lương của bà B chỉ tả 300 USD/tháng (lương trên giấy).
Theo luật sư Lê Thành Kính, văn phòng luật sư Lê Nguyễn, cách trả như trên là “lách luật”, nhằm mục đích giảm và tránh phí tổn bảo hiểm xã hội cũng như thuế thu nhập cá nhân. Vì nếu mức lương 600 USD/tháng được biểu thị trong giao kèo cần lao, theo luật, Văn phòng đại diện A. Phải chịu phí bảo hiểm tầng lớp gấp đôi và bà B cũng phải chịu thuế thu nhập cá nhân chủ nghĩa (có thu nhập trên 5 triệu/tháng. Cách trả lương cho nhân viên như Văn phòng đại diện A hiện khá phổ quát, nhất là các công ty có vốn đầu tư nước ngoài và các công ty liên doanh. Trước mắt thì họ tránh được một khoản thuế và phí bảo hiểm tầng lớp. Tuy nhiên, khi có tranh chấp lao động hoặc gặp các vấn đề về pháp lý thì “mọi chuyện sẽ rối tung”, doanh nghiệp gặp không ít phiền phức.
4. Tính sổ qua nhà băng để hoàn thuế GTGT
Các bên tính sổ nếu hiệp đồng ký kì hạn thanh toán ngắn khi đến hạn vận không thanh toán được thì gia hạn, lập phụ lục giao kèo để đối phó với cơ quan thuế; thực hành việc chia nhỏ hoá đơn (để giá trị hoá đơn nhỏ hơn 20 triệu đồng); Thay vì một tháng nhập hàng một lần viết một hoá đơn thì nhập thành nhiều lần, viết nhiều hoá đơn trong tháng để có giá trị nhỏ hơn 20 triệu đồng; Thành lập đường dây có nhiều công ty thanh toán quanh quéo để gây khó khăn cho việc đối chiếu xác minh của cơ quan chức năng.
5. Trong lĩnh vực bất động sản
A.Tài sản độc nhất
Luật Thuế TNCN quy định: Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở của cá nhân trong trường hợp cá nhân chỉ có một nhà ở, đất ở độc nhất vô nhị thì được miễn thuế; song song người chuyển nhượng BĐS tự khai và chịu nghĩa vụ về tính trung thực về kê khai của mình.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hệ thống thông báo quản lý cá nhân chủ nghĩa của cơ quan quản lý quốc gia, trong đó có ngành thuế còn chưa đáp ứng; công tác soát, đối chiếu cần rất nhiều thời kì thì chí ít trong vài năm đầu, cơ quan chức năng chẳng thể kiểm soát được từng cá nhân chủ nghĩa có bao nhiêu nhà ở, đất ở. Đây chính là kẽ hở để không ít người có nhiều nhà ở, đất ở khi chuyển nhượng sẵn sàng kê khai là tài sản duy nhất để không phải nộp thuế.
B.Hạ giá chuyển nhượng
Hệ thống văn bản luật pháp thuế TNCN quy định giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất là giá thực tế ghi trên giao kèo, tại thời điểm chuyển nhượng nhưng không thấp hơn giá đất do UBND tỉnh, TP quy định.
Thực tế trên thị trường BĐS, giá đất mua bán thường cao hơn giá đất do UBND tỉnh, TP quy định. Nhưng vì ích của cả người mua và người bán, nên họ thường thoả thuận ghi giá trên hợp đồng chuyển nhượng thấpve may bayhơn thực tại. Và để được cơ quan quốc gia hài lòng hồ sơ, họ chỉ ghi trên hợp đồng mức giá ngang hoặc cao hơn tí đỉnh so với giá UBND tỉnh, TP quy định. Như thế sẽ được nộp thuế thấp hơn số thực tế phải nộp. Kết quả là, cả đôi bên mua bán đất cùng có lợi, chỉ riêng quốc gia chịu thất thu thuế.
C.Chuyển nhượng bắc cầu
Khoản 1 Điều 4 Luật Thuế TNCN quy định: “thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản giữa vợ với chồng, cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh chị em ruột với nhau” thì được miễn thuế TNCN. Lợi dụng quy định này, nhiều trường hợp đã dùng mối quan hệ bắc cầu để trốn thuế.
Cụ thể, hai chị em dâu chuyển nhượng BĐS cho nhau là đối tượng phải nộp thuế. Nhưng để lách luật, người chị dâu làm thủ tục chuyển nhượng cho bố chồng, sau đó bố chồng lại chuyển nhượng tiếp cho người em dâu. Cả hai lần chuyển nhượng này đều thuộc đối tượng được miễn thuế. Thế là từ việc phải nộp thuế, hai chị em dâu chịu khó đi vòng, chuyển nhượng bắc cầu để tránh phải nộp thuế.
6. Các chiêu khác
Hồ hết các DN hoạt động trên cả nước đều phải đóng thuế GTGT. Tuy nhiên, một số DN lại lợi dụng “kẽ hở” trong các quy định của Nhà nước để “lách bớt” các khoản thuế, làm giảm nguồn thu NSNN. Theo Giám đốc tài chính một Cty, quơ các báo giá bên chị gửi cho đối tác đều là báo giá không bao gồm thuế VAT vì không phải khách hàng nào cũng cần viết hóa đơn VAT. Với việc làm này, Cty có thể hạn chế xuất hóa đơn GTGT, giảm được giá bán cho khách hàng, tăng thêm lợi nhuận.
Một số DN khác lại lợi dụng sơ hở trong quản lý địa điểm kinh dinh của ngành thuế để “lách” luật bằng cách chọn hình thức tồn tại song song giữa hộ kinh doanh và Cty trên cùng một địa điểm, gây khó khăn cho cơ thuế quan trong việc “tách thuế” để thu cũng như việc xử lý vi phạm nếu có. Theo quy định của Luật Thuế, bất kỳ DN nào đăng ký kinh dinh có tổ chức thì mọi sản phẩm bán ra đều phải có thuế VAT nhưng trên bảng giá menu của nhà hàng lại không hề bao gồm VAT. Bởi nhà hàng đã có thêm tờ “hộ mệnh” là đăng ký hộ kinh dinh cá thể với mức thuế khoán.
Cơ thuế quan khó mà “bắt bẻ” được lý do vì sao không ghi thuế GTGT trên bảng giá thực đơn của nhà hàng. Cho dù cơ thuế quan có tổ chức thẩm tra và đối chiếu chứng từ, hóa đơn đầu vào, đầu ra, kiểm kê hàng tồn kho,... Thì cũng tốn khá nhiều thời gian, huy động nhiều lực lượng mà chưa chắc đã đạt hiệu quả. Những mô hình song song kiểu này đang tồn tại khá phổ thông ở nước ta hiện thời. Liệu cơ thuế quan có biết năng làm “ngơ” để dễ bề “tự ý” xử lý?
Cùng một thương hiệu nhưng có nhiều hình thức đăng ký kinh doanh khác nhau cũng là một kiểu “lách”. Một chủ DN bạc cho biết, anh mở hơn chục cửa hàng khác nhau với một thương hiệu chung, màu sắc trang trí cửa hàng, đồng phục nhân viên cũng giống nhau nhưng tiền thuế mỗi cửa hàng lại khác nhau. Đối với 1 – 2 cửa hàng chính, anh đăng ký hoạt động theo mô hình Cty bổn phận hữu hạn (TNHH). Một là để có hóa đơn GTGT xuất cho khách hàng theo yêu cầu, tham dự đấu thầu khi cần và nâng cao mô hình hoạt động. Hai là để Cty có thể đóng BHXH, BHYT cho một số viên chức cốt lõi.
Những cửa hàng còn lại trong hệ thống thì được đăng ký hoạt động dưới mô hình hộ kinh dinh cá thể, đóng theo mức thuế khoán, mức thuế mà có thể “điều chỉnh” theo ý muốn nếu “quan hệ tốt” với cán bộ thuế “biến chất” tại cơ sở. Thật là một “mũi tên” bắn nhiều “đích”, vừa “tiết kiệm” tối đa thuế (GTGT, TNDN, thuế du nhập hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt nếu hàng du nhập là hàng xa xỉ) phải đóng vào NSNN, vừa kiếm lợi từ thuế vì khi mua, khách hàng đã phải trả tiền cho các loại thuế trên, vừa khẳng định được hình ảnh thương hiệu qua hệ thống chuỗi cửa hàng của mình. Đây cũng là một kiểu “lách”, lợi dụng sự thiếu chém đẹp trong các quy định của pháp luật, gây thiệt hại không nhỏ đến việc thu NSNN.
Steven H. Tổng hợplàm kế toán thuếcông ty kế toán
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét